İçeriğe geç

Kutu mastar seçimi: mastar alüminyumda kesit, boy ve et kalınlığı

Sıva, alçı ve şap işlerinde kullanılan alüminyum kutu mastarın hangi kesitte seçilmesi gerektiğini hesaplarla gösteren rehber.

Kutu mastar seçimi: mastar alüminyumda kesit, boy ve et kalınlığı

Mastar, sıva, alçı ve şap uygulamalarında yüzeyi düzlemek ve düzgünlüğünü kontrol etmek için kullanılan uzun, düz cetveldir. Alüminyum kutu profilden yapılan kutu mastar (halk arasında mastar alüminyum), ahşap mastara göre eğilmez, nem çekmez ve paslanmaz. Ama her kutu profil iyi bir mastar olmaz: kesit küçük kalırsa mastar uzunluğu boyunca esner, büyük seçilirse usta gün boyu gereksiz ağırlık taşır.

Mastarda asıl ölçüt: eğilme rijitliği

Mastarın düz kalması, profilin eğilmeye karşı direncine (atalet momenti) bağlıdır. Bu direnç, profilin yük yönündeki yüksekliğinin küpüyle artar. Yani kesitin yüksekliğini iki katına çıkarmak, aynı et kalınlığında rijitliği yaklaşık sekiz kat artırır. Bu yüzden mastarda kare değil, dikdörtgen kutu profil kullanılır ve uzun kenar duvara dik tutulur.

Karşılaştırma: 2 metrelik mastar

Aşağıdaki tabloda, iki ucundan tutulan 2 metrelik bir mastarın ortasına yaklaşık 5 kg'lık (50 N) bir bastırma kuvveti uygulandığında oluşacak teorik sehimi (esneme) hesapladık. Elastisite modülü 69.000 N/mm² alınmıştır. Değerler karşılaştırma içindir; gerçek kullanımda el baskısı değişkendir.

Profil (mm)kg/m2 m mastar ağırlığı3 m mastar ağırlığı2 m'de sehim (50 N)
20×40×1,50,4620,92 kg1,39 kg3,46 mm
20×40×20,6051,21 kg1,81 kg2,72 mm
25×50×20,7671,53 kg2,30 kg1,34 mm
30×60×20,9291,86 kg2,79 kg0,76 mm
40×80×21,2532,51 kg3,76 kg0,31 mm
20×100×21,2532,51 kg3,76 kg0,25 mm

Tablodan çıkan sonuçlar:

  • 20×40 profilde et kalınlığını 1,5'tan 2 mm'ye çıkarmak sehimi yalnızca biraz azaltır, ağırlığı ise yaklaşık üçte bir artırır. Rijitlik için et kalınlığından çok kesit yüksekliği önemlidir.
  • 30×60×2 profil, 20×40×2'ye göre yaklaşık 3,5 kat daha rijittir; ağırlığı ise yalnızca yaklaşık yüzde 50 fazladır.
  • 20×100×2 profil 40×80×2 ile aynı ağırlıktadır ama daha yüksek olduğu için daha rijittir; buna karşılık elde tutması daha zordur.

Boya göre öneri

Mastar boyuÖnerilen kesit aralığıNot
1–1,5 m20×40 – 25×50Köşe, pervaz ve küçük alanlar için hafif mastar
2 m25×50 – 30×60Genel sıva ve alçı işleri için dengeli seçim
2,5–3 m30×60 – 40×80Uzun duvarlar ve şap; esnemeyi azaltmak için yüksek kesit
3 m üstü40×80 ve üstüİki kişiyle kullanım; ağırlığı göz önünde bulundurun

Mastar yaparken dikkat edilecekler

  • Uç kapatma: Profilin uçlarına plastik tapa takmak içine harç dolmasını önler ve elinizi korur.
  • Yüzey: Mastar için ham profil yeterlidir. Harç yapışmasını azaltmak ve temizliği kolaylaştırmak isterseniz eloksallı yüzey tercih edebilirsiniz.
  • Düzlük kontrolü: Yeni mastarı düz bir zeminde iki yüzünü çevirerek kontrol edin. Taşıma sırasında darbe almış profil kullanılmamalıdır.
  • Tutamak: Uzun mastarlarda perçinle sabitlenmiş bir tutamak kullanımı kolaylaştırır.

Mastara uygun dikdörtgen kesitlerin tamamını dikdörtgen kutu profil listesinde bulabilirsiniz. İstediğiniz boyda kesilmiş mastar profili için teklif isteyin.

Sık sorulan sorular

Kutu mastar için en çok hangi ölçü kullanılır?

2 metrelik genel amaçlı mastarlarda 25×50 ile 30×60 mm arasındaki dikdörtgen kutu profiller ağırlık ve rijitlik açısından dengeli bir seçimdir.

Mastarda et kalınlığı mı, kesit mi önemli?

Kesit yüksekliği çok daha etkilidir. Rijitlik yüksekliğin küpüyle artar; et kalınlığını artırmak ise ağırlığı rijitlikten daha hızlı artırır.

Mastar alüminyum hangi uzunlukta kesilebilir?

Profiller istenen boyda kesilebilir. Teklif formunda mastar boyunu ve adedini belirtmeniz yeterli.

Bu yazı Osmanlı Alüminyum San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından hazırlanmıştır. Ölçü, ağırlık ve fiyat için ölçü listesine bakabilir ya da bize yazabilirsiniz.

Diğer yazılar

Tüm yazılar